Linguistic Heritage of the Diaspora - Yiddish and Ladino:  Contrast, Comparison, Contact

 

     Wielojęzyczność jest jedną z konstytutywnych cech kultury żydowskiej. Przyczyniło się do niej wielowiekowe rozproszenie Żydów pośród innych narodów i tworzenie w oparciu o języki otoczenia własnych dialektów zapisywanych alfabetem hebrajskim, m.in. ze względu na niechęć do liter łacińskich utożsamianych z chrześcijaństwem. Jednocześnie Żydzi we wszystkich okresach i miejscach diaspory zachowywali znajomość języka hebrajskiego i aramejskiego, jako fundamentów tradycji religijnej i nawet, gdy nie były to już języki mówione, ich elementy absorbowały żydowskie języki wernakularne. Dlatego kiedy mówi się o czasie powstawania socjolektów żydowskich należy pamiętać, że posiadają one w sobie istotny element starożytny. Tylko niektóre z  nich uzyskały status języków autonomicznych, należą do nich m.in. jidysz i judeo-hiszpański, których dziedzictwo stanowi ważny element kulturowej tożsamości żydowskiej oraz istotną spuściznę diaspory.

     Badania nad piśmiennictwem i szeroko rozumianą kulturą obu tych języków mają swoją tradycję i bogaty dorobek w studiach żydowskich na świecie, zazwyczaj jednak studia nad jidysz i judeo-hiszpańskim prowadzone są odrębnie, do rzadkości należą prace uwzględniające historię i kulturę obu języków. Brakuje również prac komparatystycznych zestawiających dzieje, spuściznę, stan współczesny i perspektywy na przyszłość jidysz i ladino.

     Konferencja Linguistic Heritage of the Diaspora - Yiddish and Judeo-Spanish: Contrast, Comparison, Contact ma na celu ukazanie znaczenia, stanu badań oraz współczesnej kondycji języka jidysz i ladino stanowiących część dziedzictwa diaspory żydowskiej. Będzie ona dawała możliwość wymiany poglądów badaczy tych dwóch języków, stworzy szansę ujęć porównawczych - szukania podobieństw i różnic w historii, piśmiennictwie, kulturze języka jidysz i judeo-hiszpańskiego.

Problematyka konferencji będzie obejmowała pięć obszarów:

  1. Jidysz i judeo-hiszpański – historie równoległe

Historia języków jidysz i ladino, ich struktura, charakter i obszary użycia w kontekście językoznawczym, społecznym i genderowym;

  1. Źródła

Charakterystyka, stan zachowania, ochrona źródeł w języku jidysz i judeo-hiszpańskim (dokumenty archiwalne, prasa, księgi pamięci, źródła etnograficzne, historia mówiona itp)

  1. Literatura

Historia i znaczenie piśmiennictwa jidysz i judeo-hiszpański, ich autonomiczność i powiązania z literaturą hebrajską oraz dorobkiem kultur zewnętrznych (np niemieckiej, hiszpańskiej, polskiej, rosyjskiej). Twórcy, odbiorcy i wydawcy literatury ladino i jidysz w kontekście społecznym i genderowym. Literatura religijna oraz świecka.

  1. Etnomuzykologia

Kultura muzyczna związana z judeo-hiszpańskim i jidysz w ujęciu historycznym i współczesnym oraz jej znaczenie dla popularyzacji dziedzictwa diaspory żydowskiej. Pieśni ladino i jidysz jako źródło do badań nad żydowską kulturą ludową. Żydowska etnomuzykologia kognitywna.

  1. Żywe wspólnoty – jidysz i judeo-hiszpańksi dzisiaj

Współczesny język jidysz i ladino oraz jego obecni użytkownicy. Perspektywy rozwoju i ochrony judeo-hiszpańskiego i jidysz jako języków ginących.

 

Program konferencji

Galeria zdjęć

Zakład Studiów Żydowskich Uniwersytet Wrocławski, pl. Nankiera 15 50-140, Wrocław Tel. +48-71-3752017 Fax +48-71-3752811
www.judaistyka.uni.wroc.pl